Ομιλία κ. Γιώργου Περδίκη, Βουλευτή Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών στην Ολομέλεια της Βουλής των Αντιπροσώπων 17 Μαρτίου 2011
Κύριε Πρόεδρε
Κυρίες και κύριοι
Το πολιτικό κίνημα που εκπροσωπώ είναι πολύ νεότερο των γεγονότων τα οποία εξετάζονται στο Φάκελο της Κύπρου. Πολιτικά αισθανόμαστε ότι αυτή η συζήτηση και ιδιαίτερα το μέρος που αφορά τις ευθύνες δεν μας αγγίζει. Αλλά μας συγκινεί η διαπίστωση του μεγέθους της προδοσίας, του μεγέθους της καταστροφής. Για εμάς, τους Οικολόγους – που όπως λέμε συχνά κοιτάζουμε το μέλλον – η κατάδυση στις πικρές εμπειρίες και στα άδυτα της τραγωδίας του λαού μας, μεταφράζεται σε αναζήτηση των κατάλληλων πολιτικών συμπερασμάτων. Άλλωστε μετά την πλήρη κατάρρευση του μύθου περί «δίκαιης λύσης», τώρα που σίγουρα οι ηγέτες μας «δεν ξέρουν που πατούν και που μας πάνε», το μόνο που μας απομένει είναι να ξέρουμε από πού ερχόμαστε. Από τον Ονήσιλο και τον αρχαίο Ευαγόρα μέχρι τον Ευαγόρα Παλληκαρίδη και το Βαγορή. Αφού δεν ξέρουμε το μέλλον μας ας γνωρίζουμε καλά το παρελθόν μας, την ιστορία μας. Είναι ο καλύτερος κωδικός, η πιο ασφαλής πυξίδα, για ένα λαό που προδόθηκε το 1974, για ένα λαό που προδίνεται καθημερινά.
Τέλοσπαντων, ξέρω ότι αυτά που λεω σας ακούονται περίεργα, εκτός γραμμής και εκτός συστήματος. Δεν θα απολογηθώ γι αυτό. Όσο και να είναι βολικό για όσους φέρουν τη δική τους – μικρή ή μεγάλη – ευθύνη για τα βάσανα του λαού μας, για την εισβολή, την συνεχιζόμενη κατοχή αλλά και την αποτυχία της πολιτικής ηγεσίας να πετύχει μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό, δεν μπορώ να ταυτιστώ ούτε προσωπικά ούτε ως πολιτικό κίνημα με τα εγκλήματα, τα λάθη και τις παραλείψεις τους. Γιατί όσο ευθύνονται όσοι συνέβαλαν στην τραγωδία του ‘74 – και δεν είναι άμοιροι δευτερευόντως ευθυνών, οι πολιτικοί της εποχής – άλλο τόσο υπεύθυνοι είναι και οι επίγονοί τους, πολιτικοί και κόμματα, που μετέτρεψαν το Κυπριακό από πρόβλημα εισβολή, κατοχής και καταπάτησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε ένα θέμα δικοινοτικής διαφοράς. Δεν αρκεί να λένε κάποιοι «ας όψονται» ή να επιρρίπτουν στην προδοσία του ‘74 την ευθύνη για τα δικά τους λάθη, παραλείψεις και μειοδοτικές πολιτικές.
Σίγουρα αν δεν ήταν η προδοσία σε συνδυασμό με την ξένη συνομωσία δεν θα είχαμε βιώσει την τραγωδία του ‘74. Αυτό τεκμηριώνεται και από το πόρισμα της επιτροπής για το Φάκελο της Κύπρου. Οι Τούρκοι εκμεταλλεύτηκαν το προδοτικό πραξικόπημα και πάτησαν στο νησί αποκτώντας στρατηγικό πλεονέκτημα. Ήταν όμως οι δεκαετίες λαθών και υποχωρήσεων που ακολούθησαν που οδήγησαν το λαό μας ένα βήμα πριν την πλήρη παράδοση στις επιδιώξεις της Τουρκίας.
Μια κριτική θεώρηση του πορίσματος του φακέλου οδηγεί στην εξής θλιβερή διαπίστωση: Δεν διακρίνεται από την τόλμη και την πολιτική διείσδυση που απαιτεί η ανάγκη αναγνώρισης ευθυνών προς γνώση και αποφυγή.
Καταθέτω δημοσίως τις παρατηρήσεις του Κινήματος Οικολόγων στο προσχέδιο του πορίσματος:
1. Στην εισαγωγή του πορίσματος και συγκεκριμένα στην παράγραφο Ζ (7) αναφέρεται συγκεκριμένα ότι «Το πόρισμα δεν αναφέρεται σε πολιτικές ή ποινικές ευθύνες». Αυτή η αναφορά έρχεται σε σαφή αντίθεση με την απόφαση της ολομέλειας της Βουλής των Αντιπροσώπων της 30ης Ιανουαρίου 1989 στην οποία αναφέρεται σαφώς ότι η επιτροπή είχε εντολή ... «3. Να διερευνήσει το ρόλο χωρών και υπηρεσιών, ομάδων και ατόμων με σκοπό τον καταλογισμό πολιτικών ευθυνών». Έχω την άποψη ότι η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων, βάση της οποίας ιδρύθηκε η Επιτροπή για το Φάκελο της Κύπρου και καταγράφηκε το πεδίο ευθύνης της, όχι μόνο σαφώς αναφέρεται σε πολιτικές ευθύνες αλλά θέτει και ζητήματα – έστω και εμμέσως – ποινικών ευθυνών αφού αναφέρει ότι «4. Η Επιτροπή δεν είναι δικαστικό σώμα και στόχος της δεν είναι ο καταλογισμός ποινικών ευθυνών, πράγμα που είναι έργο της δικαιοσύνης». Κατά την άποψη μου εμμέσως η απόφαση του 1989 αφήνει περιθώρια για καταλογισμό των ποινικών ευθυνών από τα αρμόδια δικαστήρια, προοπτική η οποία εκ των προτέρων αποκλείεται επίσημα από το πόρισμα .
2. Το κείμενο χαρακτηρίζεται από πολλές πληροφορίες και ιστορικές αναφορές, υποστηριζόμενες από ένα πλούσιο υλικό από συνεντεύξεις και έγγραφα. Εντούτοις σημειώνονται κενά πληροφόρησης – πέραν των όσων καταγράφονται – τα οποία δημιουργούν πολλές απορίες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η περίπτωση της συνάντησης Μακάριου – Γρίβα ή της συνάντησης του Έβρου.
3. Σε πολλές περιπτώσεις η έρευνα δεν προχωρά σε βάθος και δεν φωτίζει άγνωστες πτυχές της ιστορίας π.χ. ποίος τελικά ήταν πίσω από τη δολοφονία Γιωρκάτζιη; Ποίος τελικά σταμάτησε την Τουρκική εισβολή του 1964;
4. Φαίνεται ότι κάποιες πληροφορίες που ενδεχομένως θα ενοχλήσουν εν ζωή πολιτικούς δεν αναφέρονται π.χ. δεν αναφέρεται σε ποίους προτάθηκε η παράνομη προεδρία του πραξικοπήματος και – σωστά – αρνήθηκαν και ποιοι απλά δεν ανεβρέθηκαν.
5. Παραδόξως η ιστορική έρευνα σταματά μέχρι την πρώτη φάση της εισβολής. Όμως το έγκλημα ολοκληρώθηκε με τη δεύτερη φάση της εισβολής όπου χάθηκε η Αμμόχωστος, η Καρπασία, η Μόρφου και οι περισσότερες κατεχόμενες περιοχές. Τι συνέβη στο μεσοδιάστημα όπου είχαν «αναλάβει» πλέον τον χειρισμό της τύχης του λαού μας οι μεταβατικές διοικήσεις Καραμανλή και Κληρίδη σε Ελλάδα και Κύπρο (αντιστοίχως). Τι έγινε στη διάσκεψη της Γενεύης; Γιατί χάθηκε η Αμμόχωστος; Γιατί οι Τούρκοι εκμεταλλεύτηκαν την εκεχειρία μέχρι ακόμα και το Σεπτέμβριο του 1974, χωρίς ουσιαστική αντίδραση από τις «νόμιμες» κυβερνήσεις;
6. Γενικώς ως υπεύθυνοι της τραγωδίας της Κύπρου σαφώς δακτυλοδείχνονται οι ξένοι, είτε αυτοί είναι οι χουντικοί αξιωματικοί είτε οι ξένες δυνάμεις. Ποίοι είναι αυτοί που συνωμότησαν εντός της Κύπρου; Ποίοι συνεργάστηκαν με τους χουντικούς αξιωματικούς;
Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω θεωρούμε ότι το πόρισμα της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής για το Φάκελο της Κύπρου δεν εκπληρώνει τις προσδοκίες του Κυπριακού λαού για αναζήτηση και ανάδειξη της πικρής αλήθειας. Το πόρισμα αποτελεί μια καλή απογραφή των γεγονότων, με αρκετά όμως κενά και δεν καταφέρνει να προχωρήσει στο βάθος που εμείς θα θέλαμε. Οι ιστορικοί στο μέλλον μάλλον θα αξιοποιήσουν το υλικό της έρευνας της Επιτροπής για το έργο τους. Ελπίζω και εύχομαι να ασχολούνται με την τραγωδία της Κύπρου ως ιστορικό παρελθόν και όχι ως νομιμοποιημένη τραγική πραγματικότητα.
Ο Θεός να μας φυλάει από τον εαυτό μας.
