Πέμπτη, 3 Απριλίου 2014

Η ανάγκη δρομολόγησης έργων ανάπτυξης και προσέλκυσης ξένων επενδύσεων ως βασικών προϋποθέσεων εξόδου από την κρίση



Ομιλία του βουλευτή του Κινήματος Οικολόγων Περιβαλλοντιστών κ. Γιώργου Περδίκη

Πέμπτη, 3 Απριλίου 2014

Κυρίες και κύριοι,

Τον τελευταίο μήνα έχουμε γίνει δέκτες καταιγισμού φιλοφρονήσεων από τους Ευρωπαίους εταίρους μας και την Τρόικα. Μας επαινούν που υλοποιούνται τόσο ομαλά οι πρόνοιες του μνημονίου. Λένε ότι η κυβέρνησή μας είναι τόσο συνεργάσιμη και δεν προκύπτουν σοβαρά προβλήματα στην νομοθετική ρύθμιση των απαιτήσεων των δανειστών μας. Χαίρονται που οι αριθμοί δείχνουν ελαφριά βελτίωση των δημοσιονομικών δεικτών και φαίνεται, λένε, ακτίδα φωτός στην άκρη του τούνελ. Μάλιστα, στην προχθεσινή συνάντηση που είχε αυτή η Βουλή με τον κ. Ντάισελμπλουμ, μας είπε ότι ανέμεναν να είναι πολύ χειρότερες οι αρνητικές συνέπειες της απόφασης για κούρεμα καταθέσεων από ότι κατέληξαν να είναι. Είναι, λέει, πολύ χαρούμενος γι’ αυτό. Έτσι δικαιούται ο κ. Ντάισελμπλουμ να μας λέει ότι υπερβάλουμε όταν αναφερόμαστε σε κοινωνικές επιπτώσεις του μνημονίου. Οι 75 χιλιάδες άνεργοι, οι κλειστές επιχειρήσεις, τα παιδιά και οι οικογένειες που πεινούν, οι φοιτητές που διακόπτουν τις σπουδές τους, οι νέοι που μεταναστεύουν, το επίπεδο υγείας και το κοινωνικό κράτος που υποχωρεί, βρίσκονται - μου είπε τις προάλλες- στην φαντασία μου.

Η σκληρή πραγματικότητα μας, αυτό που καθημερινά ζει ο λαός μας, φαίνεται πως διαφεύγει των δανειστών μας, είτε γιατί δεν τυγχάνουν ολοκληρωμένης, σφαιρικής ενημέρωσης από μέρους των αρμοδίων είτε γιατί έχουν αποφασίσει να κρατήσουν "μάτια και αυτιά και νου", ερμητικά κλειστά. Η έκθεση της αποστολής του ΔΝΤ στην Κύπρου για την εφαρμογή του κυπριακού προγράμματος, αναφέρει απλώς ότι οι προκλήσεις παραμένουν με αύξηση της ανεργίας, πτώση των πιστώσεων καθώς και την αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Μάλιστα. Το γεγονός ότι η Κύπρος έχει την πιο ραγδαία αύξηση στο ποσοστό της ανεργίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, που προβλέπεται να ανέλθει στο 19% φέτος, είναι μια απλή υποσημείωση στην έκθεση των δανειστών μας. Έχουμε λέει τα πιο ψηλά δανειστικά επιτόκια σε όλη την ευρωζώνη, αλλά μας λένε ότι τα πράγματα βαίνουν καλώς και οι επιχειρήσεις θα ανακτήσουν την ευρωστία τους μέχρι το τέλος του 2015. Καμία κουβέντα για τις κοινωνικές επιπτώσεις. Οι άνθρωποι, βλέπετε, έχουν μετατραπεί σε αριθμούς. οι εμπειρογνωμοσύνη των τροϊκανών, και των εδώ εγκάθετών τους, περιορίζεται στις επιστήμες τις λογιστικής και της αριθμητικής. Η κοινωνία, στη δική τους αντίληψη, είναι το πεδίο των κερδών και των επιχειρήσεων τους.

Γι’ αυτό ο κύριος αυτός αρνείται να δεχθεί ότι η Κύπρος χρειάζεται οικονομική βοήθεια για να αντιμετωπίσει τις κοινωνικές επιπτώσεις του μνημονίου. Ο κουρέας των Βρυξελλών αρνείται ακόμα να δεχθεί ότι η Κύπρος δικαιούται οικονομική στήριξη για επανεκκίνηση της οικονομίας. Τοποθετείται ωμά και σκληρά: εσείς φταίτε, να πληρώσετε. Ξεχνά τον ELA, που και με ευθύνη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας διογκώθηκε ως «αφρικανικός μαγουλάς» πάνω στο βρόγχο των κυπριακών τραπεζών. Ξεχνά την καθυστέρηση στην υπογραφή του Μνημονίου για την οποία ευθύνεται μαζί με την κυβέρνηση Χριστόφια η Γερμανία και ο προεκλογικός της. Ξεχνά πως απείλησαν με τερματισμό της ρευστότητας και ξαφνικό θάνατο για να μας επιβάλουν το κούρεμα. Τώρα, μας λέει, βγάλτε τα πέρα μόνοι σας. Αντί για οικονομική βοήθεια, εισηγούνται να ανοίξουμε τις πόρτες σε ξένες επενδύσεις και να ξεπουλήσουμε τα πάντα στο κεφάλαιο που ξέρει και μπορεί να φέρει ανάπτυξη.

Η Κυβέρνηση πώς αντιδρά στην άτεγκτη στάση των εταίρων μας; Πώς θέλουμε να δραστηριοποιηθούν οι χιλιάδες άνεργοι μας; Με ευχολόγια και με την προώθηση 6μηνων συμβολαίων εργασίας έναντι πινακίου φακής; Ποιες προοπτικές εργοδότησης έχουν οι πενηντάρηδες και εξηντάρηδες άνεργοι της Κύπρου, αφού δεν έχουν τύχει δια βίου μάθησης και επανεκπαίδευσης;  Και ποιες καινούργιες δουλειές να επιδιώξουν να ανοίξουν όλοι αυτοί οι μικρομεσαίοι που ήδη έχουν τεθεί εκτός αγοράς εργασίας, αφού τα επιτόκια είναι στα ύψη και οι τράπεζες θέλουν διπλές εγγυήσεις για να σου παράσχουν δάνειο;

Εξακολουθούν βέβαια οι ιθύνοντες να μιλούν για προσέλκυση ξένων επενδύσεων και καταθέσεων, για πωλήσεις ακινήτων, αδειοδότηση καζίνων, γηπέδων γκολφ και μαρίνων, και για ξεπούλημα των ημικρατικών οργανισμών, μέτρα που θα τονώσουν τάχα την ανταγωνιστικότητα, χωρίς να προσπαθεί κανείς να βρει λύση για την πραγματική προς τα εμπρός επανεκκίνηση της οικονομίας μας με την ταυτόχρονη και αναγκαία αλλαγή πλεύσης και κατεύθυνσης της οικονομίας. Μάλιστα είδαμε και το τελευταίο διάταγμα του υπ. Εσωτερικών που δίνει λέει συντελεστή δόμησης σε όποιον θέλει να κάνει μεγάλης κλίμακας επενδύσεις σε μεγάλα ενιαία τεμάχια γης, ανεξαρτήτως των προνοιών υφιστάμενων πολεοδομικών ζωνών ή τοπικών σχεδίων! Πετάνε έξω από το παράθυρο τις Μελέτες Εξέτασης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον, καταπατούν το καλώς νοούμενο συμφέρον των μικροϊδιοκτητών των παρακείμενων περιοχών, θέτουν σε κίνδυνο την υγεία του κόσμου που θα κληθεί να κατοικήσει σε περιοχές που χωροθετούνται με αυτό τον τρόπο αυθαίρετα δίπλα σε λατομεία, βιομηχανικές περιοχές και άλλως πως ακατάλληλες για μαζική εγκατάσταση περιοχές, και δεν συνυπολογίζουν το έμμεσο κόστος της Δημοκρατίας για να εξυπηρετηθούν αυτές τις νέες αναπτύξεις που θα φυτρώσουν από το πουθενά στην ύπαιθρό μας (παροχή πόσιμου νερού και επιπτώσεις στον υδροφορέα της περιοχής, παροχή ηλεκτρικού ρεύματος και ανάγκη νέας υποδομής, δημιουργία επιπλέον δικτύου αποχέτευσης και οδικό δίκτυο κ.ο.κ).
Εμείς, ως Οικολόγοι, ανησυχούμε, γιατί συνήθως είναι το περιβάλλον και τα δικαιώματα των πολιτών που θυσιάζονται στο βωμό της γρήγορης και αλόγιστης ανάπτυξης. Ζητούμε να διασφαλιστεί ότι οι διαδικασίες των περιβαλλοντικών μελετών, οι Ευρωπαϊκές περιοχές προστασίας της Φύσης (Natura 2000) και οι εν γένει περιβαλλοντικές νομοθεσίες, δεν θα θυσιαστούν χάριν των επενδύσεων και των αναπτυξιακών φαντασμάτων. Ταυτόχρονα, ζητούμε να διασφαλιστεί ότι παράγοντες όπως η διαφάνεια, η προστασία των δικαιωμάτων των πολιτών, η ασφάλεια και η υγεία, δεν θα παραγκωνιστούν για να προσελκύσουμε – τάχα – επενδύσεις και ταχύρυθμη ανάπτυξη. Διαδικασίες όπως η δημόσια ακρόαση και η δημόσια διαβούλευση έχουν κατοχυρωθεί μέσω του Ευρωπαϊκού κεκτημένου και δεν πρέπει να υποβαθμιστούν. Υπάρχουν διαδικασίες που μπορούν να γίνουν λιγότερο χρονοβόρες, υπάρχουν προθεσμίες που πρέπει να συμπτυχθούν, υπάρχουν κυβερνητικά τμήματα που πρέπει να μάθουν να εργάζονται στη βάση χρονοδιαγραμμάτων, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να δεχθούμε την κατάργηση των αρχών της διαφάνειας και της προστασίας των δικαιωμάτων των πολιτών και της φύσης.

Ανάπτυξη που γίνεται καταπατώντας αυτές τις αρχές, δεν είναι βιώσιμη και αειφόρος. Τελικά θα μας φέρει στον ίδιο παρονομαστή και θα μας οδηγήσει στα ίδια αδιέξοδα.

Μην παρεξηγηθούμε όμως. Βεβαίως θέλουμε ανάπτυξη, βεβαίως θέλουμε και ξένα και Κυπριακά κεφάλαια να επενδύονται στον τόπο, όμως το γεγονός αυτό (και η μεγάλη μας ανάγκη) δεν πρέπει να μας οδηγήσει σε καταστάσεις παράδοσης σε κερδοσκόπους και γυρολόγους επενδυτές. Πρέπει να αναπτύξουμε αντιστάσεις και άμυνες απέναντι στους σπεκουλαδόρους και τους κακόβουλους «επενδύτες». Σε περιπτώσεις σαν τη δική μας, προσελκύονται διάφοροι εκμεταλλευτές και αετονύχηδες, οι οποίοι νομίζουν ότι οι δυσκολίες ενός λαού, είναι για τους ίδιους ευκαιρία για εύκολο (και άνομο) κέρδος. Ο λαός μας λέει ότι «άμα ψοφήσει ο γάρος, τα κοράκια και τα όρνεα μαζεύονται για να κλέψουν τα καλλίτζια».

Λοιπόν, πρέπει να αποδείξουμε ότι δεν είμεθα «ψοφισμένος γάδαρος», ότι διαθέτουμε την ικανότητα να αντισταθούμε στα όρνεα και να χαράξουμε ένα αξιοπρεπή δρόμο προς την ανάπτυξη.

Στον ένα χρόνο διακυβέρνησης της χώρας από τη νέα Κυβέρνηση, δεν μπορώ να πω ότι βλέπουμε αποφασιστική στροφή σε μια άλλη ανάπτυξη, βασισμένη στο σεβασμό των ανθρώπων και της φύσης. Όλο για σεβασμό των επενδυτών ακούμε και για την ανάγκη διευκόλυνσης τους, χωρίς να τίθεται η αναγκαία προϋπόθεση ότι δεν θα γίνουμε αντικείμενο εκμετάλλευσης κανενός και ότι το κύριο μέλημα της Κυβέρνησης είναι το συμφέρον του τόπου και του λαού και όχι του οποιουδήποτε επενδυτή.

Δυστυχώς ως τώρα έχουμε δει μόνο εξαγγελίες για μέτρα ανάπτυξης, δεν έχουμε δει τίποτα το ουσιαστικό να γίνεται πράξη. Θεωρούμε ότι ήρθε η ώρα η Κυβέρνηση να αφήσει τις θεωρίες, να γίνει πιο διεκδικητική προς τους ξένους δανειστές μας και να σταματήσει να βαυκαλίζεται με τα συγχαρητήρια και τα ωραία λόγια αλλιώς θα ζήσουμε και άλλες μέρες κατασχέσεων δημόσιας περιουσίας και τον αριθμό των ανέργων να πολλαπλασιάζεται καθημερινά.  Θέλουμε η Κυβέρνηση να δώσει ελπίδα και αειφόρο κατεύθυνση. Να επενδύσει στην πραγματική μπρος τα εμπρός επανεκκίνηση της οικονομίας μας, βασιζόμενη εξίσου στον πρωτογενή και δευτερογενή τομέα, δηλαδή τη γεωργία, την κτηνοτροφία, την αλιεία, τη βιοτεχνία, την παραγωγή ενέργειας κ.ο.κ. και όχι μόνο στον τριτογενή τομέα των υπηρεσιών και των τραπεζών. Με τα δεδομένα που έχουμε μπροστά μας, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι επιδιώκεται η επαναδημιουργία μιας οικονομίας βασισμένης ανισομερώς σε υπηρεσίες, δηλαδή μιας οικονομίας που θα είναι για πάντα εξαρτημένη από εξωγενείς παράγοντες.

Αναγνωρίζουμε τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Κυπριακή οικονομία και το κυπριακό κράτος αυτή την χρονική περίοδο. Όμως άλλο πράγμα είναι η οικονομική περισυλλογή και άλλο η μονόπλευρη και ισοπεδωτική λιτότητα. Άλλο κούρεμα και άλλο αποκεφαλισμός. Δυστυχώς η κυβέρνηση μας δεν μας έχει παρουσιάσει μια αποτελεσματικής στρατηγική και ρεαλιστικό όραμα εξόδου από την κρίση. Έχουμε δει μόνο μέτρα κοινωνικής οπισθοδρόμησης, αναπτυξιακής υποβάθμισης και εργασιακής υποχώρησης. Μέχρι στιγμής δεν έχουμε ακούσει καμία ουσιαστική κίνηση προς την προώθηση των τριών «Α», δηλαδή της Ανάπτυξης, της Ανταγωνιστικότητας και της Αειφορίας. Αντίθετα με τις συμβουλές που λαμβάνουμε από Διεθνείς Οργανισμούς και άλλα παραδείγματα χωρών που εξήλθαν ή αντιμετώπισαν την οικονομική κρίση, δεν υπάρχει καμία πρόνοια που να δίνει την ελπίδα – ή  έστω την ένδειξη – ότι θα προκύψει κάποιας μορφής δυναμική που θα αλλάξει ριζικά το υφιστάμενο οικονομικό και αναπτυξιακό μοντέλο, που ευθύς εξαρχής μας έφερε σε αυτό το σημείο.

Η Κυβέρνηση πανηγυρίζει γιατί η Τρόικα, οι οίκοι αξιολόγησης και οι ξένοι οικονομικοί παράγοντες είναι ικανοποιημένοι. Εμείς ως Κίνημα Οικολόγων θεωρούμε ότι, παρόλο που ικανοποιούνται οι απαιτήσεις των δανειστών μας  και καθημερινά παίρνουμε ως χώρα τα εύσημα τους, οι παράπλευρες απώλειες από την οικονομική κρίση είναι πολλές και οδυνηρές. Χρειάζονται πολλά περισσότερα από τα συγχαρητήρια και τα εύσημα. Χρειαζόμαστε οικονομική στήριξη, προγράμματα ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής, από όλους αυτούς που καθημερινά μας βομβαρδίζουν με συγχαρητήρια. Με τα συγχαρητήρια δεν βρίσκουν δουλειά οι άνεργοι, δεν μπαίνει ψωμί στο σπίτι του φτωχού, δεν ανοίγει το μαγαζί του ο καταχρεωμένος και δεν βλέπει μέλλον στη χώρα ο νέος επιστήμονας.

Κυρίες και κύριοι,

Εμείς ως Οικολόγοι θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε την ανάγκη προώθησης ομοιόμορφης ανάπτυξης και  προστασίας του πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα της οικονομίας, σε σχέση με τον τριτογενή, μέσω της εφαρμογής νέων οικολογικών και πράσινων πολιτικών, βασισμένων στις νέες τεχνολογίες, στην πληροφορική και την καινοτομία. Αυτό που πραγματικά χρειάζεται η οικονομία μας είναι μια de profundis – δηλαδή εκ βάθρων – αλλαγή  που να αντικαταστήσει το κερδοσκοπικό και ανθρωποφάγο σύστημα της αλόγιστης και χωρίς όρια ανάπτυξης με ένα νέο πράσινο και αειφόρο μοντέλο βιώσιμης ανάπτυξης.